Afromosia

Afromosia (Periocopsis elata van Meeuwen)

Pochodzenie: Afryka

Nazewnictwo:

  • polskie: afromozja
  • angielskie: afromosia, kokrodua
  • francuskie: afromosia, kokrodua, assamela, oleo pardo
  • niemieckie: Afromosia, Kokrodua
  • nazwy stosowane w innych krajach: w Kamerunie- obang, W Demokratycznej Republice Kongo- bohala, bohele, mohele, ole, afrormosia, w Ganie- kokrunda, na Wybrzeżu Kości Słoniowej- assamela

Dostępność
27mm - KD - SE obrzynana - kl. FAS - 215mm fix
52mm - KD - SE obrzynana - kl. FAS

Występowanie:

Drzewa afromozji występują w zachodniej i centralnej Afryce, na terenie Wybrzeża Kości Słoniowej, Nigerii, Ghany, Kamerunu, Demokratycznej Republiki Kongo.  

Pokrój drzewa:

Drzewa afromozji, w zależności od warunków siedliskowych, osiągają wysokość 30 -45m (wyjątkowo 50 m) i średnicę pnia d0 0,6- 1,0 m (sporadycznie do 1,5 m). Wyróżnialny, pozbawiony gałęzi pień ma wysokość ok.15-25 m. 

Typ struktury:

Liściasty rozpierzchłonaczyniowy, duże naczynia rozmieszczone są pojedynczo lub w zgrupowaniach po 2-3.

Biel:

Wąski, żółtawobiały, o szerokości od 1 do 3 cm.

Twardziel:

O pastelowej, wyrównanej, barwie żółtobrązowej, czasem z zielonkawym odcieniem.

Zapach:

Brak zapachu.

Rysunek:

Przyrosty roczne są słabo widoczne, i to jedynie na przekroju poprzecznym. Na przekroju tym rysunek uzupełniają wąskie smugi miękiszu przebiegające równolegle do granicy przyrostów rocznych, oraz duże naczynia widoczne w postaci ciemniejszych kropek. Na przekrojach wzdłużnych naczynia te tworzą drobne wgłębienia. Na przekroju promieniowym występuje pasiasty skręt włókien. Obszary z naprzemiennie odchylonymi włóknami są wąskie. Drewno to ma budowę piętrową, widoczną w postaci regularnie ułożonych promieni drzewnych (piętrami)na przekroju stycznym.

Typowe Wady:

pasiaty skręt włókien.

Właściwości fizyczne drewna Afromosia:

Według sześciostopniowej skali, afromozja to drewno ciężkie (klasa II). Średnia gęstość dla stanu powietrznosuchego (dla drewna o wilgotności ok. 12%) wynosi 740kg/m³. Omawiane drewno charakteryzuje się niską wilgotnością punktu nasycenia włókien- 20% i dość niskimi wartościami skurczów. Według klasyfikacji Monina, afromozja należy do drewno średnio kurczliwego. Anizotropia skurczu ma średnią wartość 1,9. 

Właściwości mechaniczne drewna Afromosia:

Z wysoką gęstością drewna związane są wysokie właściwości mechaniczne. Jednak na ich obniżenie wpływa występowanie pasiatego skrętu włókien. Przykładowo średnia wytrzymałość na ściskanie wynosi ok. 66 MPa, a wytrzymałość na zginanie statyczne ok. 120 MPa. Drewno to charakteryzuje się średnim modułem sprężystości osiągającym wartość 13,0 GPa.

Twardość:

Twardziel jest oporna w nasycaniu środkami ochrony drewna. Jednak nie jest to konieczne,  ze względu na jej wysoką naturalna trwałość. Wg PN-EN 350-2:2000 trwałość twardzieli wobec grzybów w skali pięciostopniowej wynosi 1-2, co oznacza drewno bardzo trwałe do trwałego.  Biel jest nietrwały i wielu przypadkach stanowi odpad.

Suszenie:

Jest powolne, ale bez większego ryzyka powstania pęknięć i odkształceń.

Obróbka:

Jest utrudniona z uwagi na występowanie pasiastego skrętu włókien. Odchylone pod różnymi kątami włókna drzewne maja tendencję do wyrywania.

Szlifowanie:

Drewno to dobrze się szlifuje i poleruje. Brak danych o szkodliwości pyłu drzewnego. Wymagane jest odpowiednie odpylanie.

Łączenie:

Dobrze się klei, Można stosować kleje: poliuretanowo- epoksydowe, dwuskładnikowe poliuretanowe, jednoskładnikowe poliuretanowe, hybrydowe. Przy łączeniu za pomocą wkrętów i gwoździ wymaga uprzedniego nawiercania. Nie zaleca się stosowania łączników zawierających żelazo z uwagi na niebezpieczeństwo pojawienia się atramentowych zabarwień.

Wykończenie:

Właściwie przygotowana powierzchnia dobrze przyjmuje środki malarsko lakiernicze. Możliwe są ciemne przebarwienia w kontakcie z lakierami wodnorozcieńczalnymi. Konieczne jest wtedy stosowanie specjalnych lakierów podkładowych przeznaczonych do drewna zawierającego garbniki.

Zastosowanie:

Zalecane zastosowanie w parkieciarstwie-  na rynku krajowym drewno afromozji dostępne jest przede wszystkim w postaci deszczułek posadzkowych oraz podłogowych elementów warstwowych. W tych ostatnich stanowi górną warstwę użytkową, widoczna na powierzchni licowej podłogi. Z uwagi na stosunkowo wysoka gęstość i związaną z tym twardość, drewno to może być używane na podłogi nie tylko w salonach, ale także w bardziej obciążanych użytkowaniem miejscach np. korytarzach.
Inne zastosowania- drewno afromozji z powodu korzystnej charakterystyki wytrzymałościowej  jest stosowane na elementy konstrukcyjne w budownictwie lądowym i wodnym, a także na półfabrykaty meblowe, szczególnie do mebli gabinetowych. Mniejsze kawałki drewna są wykorzystywane w galanterii drzewnej, często z innymi kontrastującymi kolorystycznie gatunkami, np. do wyrobu szkatułek i biżuterii. Drewno afrmozji używane jest również w szkutnictwie.  

 

Gatunki podobne:

Inne gatunki Afromozji pochodzące z Afryki, np. Afromosia angolensis Harms, Afromosia laxiflora Harms. Pewne podobieństwo wizualne wykazuje również drewno movingui i w mniejszym stopniu do drewna teakowego oraz ovangkol.

Uwagi:

Pasiasty skręt włókien utrudnia obróbkę.

Ciekawostki:

Afromozja jest jednym z zagrożonych rodzajów drzew, o zmniejszającej się populacji. W wybranych krajach Afryki, niektóre z gatunków Afromozji są chronione, a ich handel jest ograniczony przepisami wynikającymi z Konwencji Waszyngtońskiej (o międzynarodowym handlu zagrożonymi gatunkami dzikiej fauny i flory). Dlatego przy zakupie tego drewna warto się upewnić, że pochodzi ono z legalnego źródła, gdzie prowadzona jest dobra gospodarka leśna.

  • Właściwości mechaniczne: Afromosia dobrze się obrabia. Klejenie i szlifowanie dobre, natomiast gwoździowanie obarczone ryzykiem pęknięć (konieczność nawiercania). Drewno nie powinno mieć kontaktu z metalem w warunkach wilgoci, ponieważ powoduje to jego przebarwienie.
  • Moduł sprężystości: 13 GPa
  • Skurcz styczny: 5,9%
  • Skurcz promieniowy: 3,2%
  • Ciężar właściwy: 740 kg/m3 (12%)
  • Trwałość: gatunek odporny na destrukcyjne działanie grzybów
  • Szkodniki drewna suchego: odporny – ryzyko ograniczone do penetracji bieli
  • Zabezpieczenia: klasa 4 – nie przyjmujący
  • Dodatkowo: odporny na kontakt z gruntem, świeżą wodą, lub dużą wilgocią