Bete (Mansonia)

Bete (Mansonia altissima)
Mansonia, Ofun, Aprono

Pochodzenie:

Drzewa Beta rosną w zachodniej Afryce – od Wybrzeża Kości Słoniowej po Kamerun. Główny rejon występowania tego gatunku to prowincja Brong – Ahafo w Ghanie. W obrębie naturalnego zasięgu status omawianego gatunku jest zróżnicowany, na przykład w Ghanie drewno jest regularnie pozyskiwane i eksportowane, a na Wybrzeżu Kości Słoniowej znajduje się pod ochroną.

Pokrój drzewa:

Drzewa Beta są smukłe, mogą dorastać do wysokości 30-35 m (czasem więcej) i osiągają średnicę pnia do 0,8 m. Pień u dojrzałych roślin pozbawiony jest gałęzi do wysokości około 20 m, Zwykle jest od prosty i ma cylindryczny kształt. 

Typ struktury:

Rozpierzchłonaczyniowy, naczynia rozmieszczone są równomiernie na szerokości przyrostu rocznego, zwykle po 2-3 w promieniowo biegnących szeregach. Średnica członów naczyń wynosi od 0,06 do 0,14 mm. Na 1mm2 przekroju poprzecznego znajduje się od 7 do 65 naczyń (średnio 30).

Biel:

Wąski (od 2 do 5 cm szerokości), kremowy.

Twardziel:

W zależności od siedliska może być zabarwiona – od żółtobrązowej do ciemno szarobrązowej, z często występującymi ciemnymi pasmami. Pod wpływem światła twardziel ciemnieje, stając się podobna do twardzieli orzecha północno amerykańskiego lub orzecha włoskiego.     

Zapach:

Podczas obróbki wydziela mdły, drażniący zapach, który szybko wietrzeje. Obrobione drewno nie wydziela zapachu.

Rysunek:

Beta to gatunek twardzielowy, o słabo rozróżnialnych przyrostach rocznych – najlepiej widoczne są na przekroju poprzecznym. Przyrosty te często mają falisty przebieg. Drobne naczynia występujące w drewnie są prawie niewidoczne, podobnie jak wąskie promienie drzewne. Miękisz drzewny występuje w bardzo małej ilości w postaci miękiszu apotrachealnego rozproszonego, tworząc krótkie, styczne linie. Jest trudno dostrzegalny nawet w preparatach mikroskopowych. Po uważnym przyjrzeniu się przekrojowi stycznemu zwraca uwagę delikatnie zarysowany, regularny, piętrowy układ elementów strukturalnych. Drewno to jest zazwyczaj prostowłókniste.     

Obróbka:

Łatwa, zarówno ręczna jak i maszynowa, jednak ze względu na duża toksyczność wymaga specjalnych środków bezpieczeństwa. Drewno bete bardzo dobrze się skrawa.   

Łączenie:

Zarówno za pomocą gwoździ i wkrętów, jak i klejów nie sprawia trudności.  Garbniki zawarte w drewnie przy dłuższym kontakcie z metalami przebarwiają się na niebiesko.

Wykończenie:

Gładkie powierzchnie uzyskuje się przy szlifowaniu i polerowaniu.

Zastosowanie:

szerokie zastosowanie w stolarce, schody, meble, drzwi, forniry, szkutnictwo – wiosła, stery etc., instrumenty muzyczne.



Dostępność
65mm - KD - LS blokowo cięta - kl. FAS

  • Właściwości mechaniczne: Bete jest średniej twardości drewnem. Słój jest raczej prosty a struktura gładka.
  • Moduł sprężystości: 14 GPa
  • Skurcz styczny: 7,4%
  • Skurcz promieniowy: 4,6%
  • Ciężar właściwy: 660 kg/m3 (12%)
  • Trwałość: gatunek odporny na destrukcyjne działanie grzybów
  • Szkodniki drewna suchego: odporny – ryzyko ograniczone do penetracji bieli
  • Zabezpieczenia: klasa 4 – nie przyjmujący
  • Dodatkowo: niewskazany kontakt z gruntem, odporny na warunki zewnętrzne